Հրապարակումներ

 

ԱՌԵՎՏՐԱՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԵՎՐՈՊԱԿԱՆ ՄԻՈՒԹՅԱՆ ԵՐԿՐՆԵՐԻ  ՄԻՋԵՎ

Համաձայն ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալների՝ Հայաստանի Հանրապետության առևտրաշրջանառությունը ԵՄ երկրների հետ, ըստ ներմուծող երկրի հատկանիշի, 2024 թվականի հունվար-նոյեմբերին կազմել է 2113,4 մլն ԱՄՆ դոլար, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ նվազել  է 14․1%-ով   (2023 թվականի հունվար-նոյեմբերին  կազմել է 2460․0 մլն  ԱՄՆ դոլար)։

2024 թվականի հունվար-նոյեմբերին արտահանումը Հայաստանի Հանրապետությունից ԵՄ երկրներ կազմել է 551,8 մլն․ ԱՄՆ դոլար և նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ նվազել է 17․6 %-ով (2023 թվականի  հունվար-օգոստոսին  Հայաստանի Հանրապետությունից ԵՄ երկրներ արտահանումը կազմել է 677․9 մլն ԱՄՆ դոլար)։

2023 թվականի հունվար-նոյեմբերին ԵՄ երկրներից Հայաստանի Հանրապետություն ներմուծումը, ըստ ծագման երկրի հատկանիշի, կազմել է 1561․5 մլն ԱՄՆ դոլար, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ նվազել է 13,4%-ով (2023թ․ հունվար-նոյեմբերին կազմել է 1782,0 մլն ԱՄՆ դոլար)։

Համաձայն ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալների՝ Հայաստանի Հանրապետության առևտրաշրջանառությունը ԵՄ երկրների հետ, ըստ ներմուծող երկրի հատկանիշի, 2022 թվականի հունվար-դեկտեմբերին կազմել է 2540.7 մլն ԱՄՆ դոլար, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել  է 50.7%-ով (2021 թվականի հունվար-դեկտեմբերին կազմել է 1685.7 մլն ԱՄՆ դոլար)։

2023 թվականի հունվար-դեկտեմբերին արտահանումը Հայաստանի Հանրապետությունից ԵՄ երկրներ կազմել է 772.7 մլն ԱՄՆ դոլար, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել է 17.8%-ով (2022թ․ հունվար-դեկտեմբերին կազմել է 656.0 մլն ԱՄՆ դոլար)։

2022 թվականի հունվար-դեկտեմբերին ԵՄ երկրներից Հայաստանի Հանրապետություն ներմուծումը, ըստ ծագման երկրի հատկանիշի, կազմել է 1509.6 մլն ԱՄՆ դոլար, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել է 62.1%-ով (2021թ․ հունվար-դեկտեմբերին կազմել է 931.5 մլն ԱՄՆ դոլար)։ Իսկ, ըստ արտահանող երկրի հատկանիշի, կազմել է 1767.9 մլն ԱՄՆ դոլար, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել է 71.7%-ով (2021թ․ հունվար-դեկտեմբերին կազմել է 1029.6 մլն դոլար):

2023 թվականի ընթացքում Հայաստանի Հանրապետությունից ԵՄ երկրներ արտահանված հիմնական ապրանքատեսակները ըստ երկրների ունեն հետևյալ տեսքը․

1․ Ավստրիա

Þ Ալյումինե փայլաթիթեղ≤ 02 մմ

2․ Բելգիա

Þ Ցինկի հանքաքար, խտանյութ

Þ Մոլիբդենի հանքաքար, խտանյութ

Þ Ադամանդե քար

3․ Բուլղարիա

Þ Պղնձի հանքաքար, խտանյութ

Þ Կոնյակ, ռոմ, ջին, օղի, լիկյոր

Þ Կոստյում, անդրավարտիք , շրջազգեստ (կնոջ)

4․ Գերմանիա

Þ Կոնյակ, ռոմ, ջին, օղի, լիկյոր

Þ Կոստյում, անդրավարտիք, պիջակ (տղամարդու)

Þ Կոստյում, անդրավարտիք, շրջազգեստ (կնոջ)

Þ Մարզահագուստ

Þ Ալյումինե փայլաթիթեղներ≤ 02 մմ

Þ Շոգետուրբիններ

Þ Ավտոմատ ղեկավարման, կարգավորման սարքեր, մասեր

Þ Վերարկու, տաք կիսաբաճկոն, անձրևանոց (կնոջ)

5․ Դանիա

Þ Ինֆուզորային սիլիկատային հող (լեռնանյութ)

Þ Ռետինե խողովակ, ճկախողովակ

Þ Արտադրանք մարգարիտից, թանկ կամ կիսաթանկարժեք քարերից

Þ Օդային և ոչ օդային պոմպ, օդափոխիչ մասեր

Þ Ձեռքի գործիքներ, օդաճնշման, հիդրավլիկ ոչ էլեկտրական շարժիչ

Þ Բժշկական, վիրաբուժական, ատամնաբուժական սարք

Þ Ֆիզիկական, վիրաբուժական, ատամնաբուժական սարք

Þ Ֆիզիկական կամ քիմիական անալիզի սարք, մասեր

Þ Էլեկտրական մեծությունների չափման, հսկման սարքեր, մասեր

Þ Հսկման, չափման այլ սարք, մեքենա, մասեր

6․ Էստոնիա

Þ Մրգային գինի

Þ Կոնյակ, ռոմ, ջին, օղի, լիկյոր

Þ Տրիկոտաժե կոստյում, անդրավարտիք, շրջազգեստ (կնոջ)

7․ Իսպանիա

Þ Կոնյակ, ռոմ, ջին, օղի, լիկյոր

Þ Ալյումինե փայլաթիթեղներ ≤ 02 մմ

Þ Ավտոմատ ղեկավարման, կարգավորման սարք, մասեր

8․ Իտալիա

Þ Վերարկու, տաք կիսաբաճկոն, անձրևանոց (տղամարդու)

Þ Վերարկու, տաք կիսաբաճկոն, անձրևանոց (կնոջ)

Þ Կոստյում, անդրավարտիք, պիջակ (տղամարդու)

Þ Կոստյում, անդրավարտիք, շրջազգեստ (կնոջ)

Þ Բլուզ, վերնաշապիկ  (կնոջ)

Þ Ոսկի անմշակ կամ կիսամշակ, փոշի

Þ Ալյումինե փայլաթիթեղներ≤ 02 մմ

Þ Արվեստի ստեղծագործություններ

9․ Իռլանդիա

Þ Ալյումինե փայլաթիթեղներ≤ 02 մմ

10․ Լատվիա

Þ Լոլիկ

Þ Շոկոլադ

Þ Մրգային գինի

Þ Կոնյակ, ռոմ, ջին, օղի, լիկյոր

Þ Ոսկերչական իրեր

Þ Էլեկտրական սարքերի ղեկավարման վահանակ

11․ Լեհաստան

Þ Հանքային ջուր և ըմպելիք շաքարով

Þ Կոնյակ, ռոմ, ջին, օղի, լիկյոր

Þ Ալյումին չմշակված

Þ Ալյումինե փայլաթիթեղներ<0.2մմ

Þ Դաբաղած կամ մշակված մորթեղեն

Þ Մրգային գինի

Þ Սննդամթերք, այլ տեղերում չնշված

Þ Չորացրած պտուղ

12․ Լիտվա

Þ Մրգային գինի

Þ Կոնյակ․ ռոմ, ջին․ օղի, լիկյոր

Þ Կոստյում, անդրավարտիք, շրջազգեստ (կնոջ)

Þ Պղինձ զտված և չմշակված ձուլվածք

13․ Լյուքսեմբուրգ

Þ Սիգարետ և սիգար

14․ Խորվաթիա

Þ Մորթու հումք

Þ Հուշարձանի և շինարարության համար հղկված քարեր, քարի թերթաքարեր

15․ Կիպրոս

Þ Հուշարձանի և շինարարության համար հղկված քարեր, բացի թերթաքարերից

Þ Ալյումին չմշակված

16․ Հունաստան

Þ Ալյումինե փայլաթիթեղ<0.2մմ

Þ Այլ կահույք, մասեր

17․ Մալթա

Þ 2022 թվականին արտահանում չի իրականացվել

18․ Հունգարիա

Þ Կոնյակ, ռոմ, ջին, օղի, լիկյոր

19․ Նիդերլանդներ

Þ Երկաթամիահալվածք

Þ Ալյումինե փայլաթիթեղներ<0.2մմ

20․ Չեխիա

Þ Չորացրած պտուղ

Þ Խաղողի գինի, շամպայն

Þ Կոնյակ, ռոմ , ջին, օղի, լիկյոր

Þ Ալյումինե փայլաթիթեղներ

Þ Ներքին այրման շարժիչի գործարկման էլեկտրասարքավորում, մասեր

Þ Բժշկական, վիրաբուժական, ատամնաբուժական սարք

Þ Ավտոմատ ղեկավարման, կարգավորման սարք

21․ Շվեդիա

Þ Ծաղկեփնջի ծաղիկներ, կոկոներ

Þ Շոկոլադ

Þ Լոլիկի մածուկ

Þ Այլ կերպ պահածոյացված պտուղ, ընկույզ, հատապտուղ

Þ Խաղողի գինի, շամպայն

Þ Թղթե պարկ, արկղ, տուփ

22․ Պորտուգալիա

Þ 2022 թվականին արտահանում չի իրականացվել

23․ Ռումինիա

Þ Կոնյակ

Þ Սիգարետ և սիգար

24․ Սլովակիա

Þ Մանրաթելից և նրբաթելից գործված հագուստ

Þ Կոնյակ, ռոմ, ջին, օղի, լիկյոր

Þ Բրեզենտ, ծածկ, առագաստ, ճամբարային հանդերձանք

Þ Ալյումին չմշակված

Þ Ձեռքի գործիք մեխանիկական հաղորդակով

Þ Անկողնային կահավորման պարագա, քնապարկ

25․ Սլովենիա

Þ 2022 թվականին արտահանում չի իրականացվել

26․ Ֆինլանդիա

Þ Էլեկտրական սարք հոսանքի անջատման, ընդհատման, պաշտպանության համար<1000 վ

27․ Ֆրանսիա

Þ Արևածաղկի, բամբակի ձեթ

Þ Ուղեպայուսակ, ճամպրուկ, թղթապանակ, պայուսակներ բոլոր տեսակի

Þ Ալյումինե փայլաթիթեղներ <0.2մմ

2023 թվականի ընթացքում Հայաստանի Հանրապետություն ԵՄ երկրներից ներմուծված հիմնական ապրանքատեսակներն ունեն հետևյալ տեսքը՝

1․ Ավստրիա

Þ Հանքային ջուր և ըմպելիք

Þ Ծխախոտի թուղթ

Þ Այլ թուղթ և ստվարաթուղթ՝ ոչ կավճապատ

Þ Սև մետաղե դուռ, պատուհան, ցանց և շինարարական այլ իրեր

Þ Վերելակ, շարժասանդուղք, ճոպանուղի և այլն

2․ Բելգիա

Þ Կակաոյի հումք

Þ Խմորիչներ, թթխմոր

Þ Ծխախոտի հումք և մնացորդ

Þ Արյուն(մարդու և կենդանու), արյան շիճուկ, պատվաստանյութ

Þ Պոլիմերային նյութերից այլ սալիկներ, թերթեր, թաղանթներ

Þ Լարան արհեստական թելից

Þ Ադամանդե քար

Þ Գազի և հեղուկի զտիչ, մաքրիչ

Þ Ավտոմեքենայի մասեր

Þ Տրակտոր

Þ Գծագրական գործիքներ, մասեր 

3․ Բուլղարիա

Þ Սննդամթերք (այլ տեղերում չնշված)

Þ Դեղամիջոց, բաղկացած առանձինյ նյութերից

Þ Մազերի հարդարման միջոց, օճառահեղուկ

Þ Պոլիմերային նյութերից այլ սալիկներ

Þ Բամբուկ և դրանցից իրեր (անձեռոցիկ, հիգիենիկ խծուծ)

Þ Ամբար, ցիստեռն և այլ սև մետաղե տարա<300լ

Þ Շիշ և տարա լվացող, լցնող, փակող սարք և մասեր

Þ Տրակտոր

Þ Կցանք և այլ ոչ ինքնաշարժ տրանսպորտային միջոց, մասեր

4․ Գերմանիա

Þ Կարագ և կաթնային յուղեր

Þ Պանիր, կաթնաշոռ

Þ Շոկոլադ

Þ Կենդանիների կեր

Þ Նավթ և նավթամթերք (բենզին, նավթ, մազութ, դիզելային վառելիք, յուղ)

Þ Դեղամիջոց՝ բաղկացած առանձին նյութերից

Þ Սննդաբերության մեջ օգտագործվող հոտավետ նյութեր

Þ Ճենակավով կամ այլ անօրգանական նյութով պատված թուղթ

Þ Գործվածք սինթետիկ և բամբակյա մանրաթելերի խառնուրդից

Þ Տրիկոտաժ, սվիտեր, ջեմպեր, ժիլետ

Þ Կոստյում, անդրավարտիք, շրջազգեստ (կնոջ)

Þ Շիշ և այլ տարա լվացող, լցնող, փակող սարք և մասեր

Þ Տպագրական սարքավորում, մասեր

Þ Ավտոմատ հաշվիչ մեքենաներ, բլոկներ

Þ Թութունի մշակման սարք, մասեր

Þ Բեռնարկղեր

Þ Տրակտոր

Þ Ավտոմեքենա բեռնատար

Þ Ավտոմեքենայի մասեր

Þ Կցանք և այլ ոչ ինքնաշարժ տրանսպորտային միջոց, մասեր

Þ Շրջանակ, ամրակ ակնոցի և այլ օպտիկական սարքեր, մասեր

5․ Դանիա

Þ Խեցգետնակերպեր

Þ Կենդանիների կեր

Þ Արյուն (մարդու կամ կենդանու), արյան շիճուկ, պատվաստանյութ

Þ Դեղամիջոց, բաղկացած առանձին նյութերից

Þ Մակարդներ, այլ տեղում չնշված

Þ Թաղանթանյութի մանրաթելից թուղթ և ստվարաթուղթ

Þ Հեղուկային պոմպ և մասեր

Þ Սառնարան, սառցարան, մասեր

Þ Գյուղատնտեսական, մեղվաբուծական, թռչնաբուծական այլ սարքեր, մասեր

Þ Սննդամթերքի, ըմպելիքի պատրաստման այլ սարքավորում, մասեր

Þ Ավտոմատ հաշվիչ մեքենաներ, բլոկներ

Þ Հեռախոսային և հեռագրային ապարատ, մոդեմ, մասեր

Þ Բժշկական, վիրաբուժական, ատամնաբուժական սարք

Þ Ռենտգենյան ապարատ, բժշկական մասեր

6․ Էստոնիա

Þ Ալյուրից, ձավարեղենից, օսլայից պատրաստված կերակրատեսաակներ և մանկական կեր

Þ Հեռախոսային և հեռագրային ապարատ, մոդեմ, մասեր

Þ Հեռուստացույց

Þ Էլեկտրական սարքերի ղեկավարման վահանակ

Þ Էլեկտրոնային ինտեգրալ և միկրոհավաքված սխեմա, մասեր

7․ Իսպանիա

Þ Ռետինե նոր անվադող

Þ Շեղջաքարացրած խցան

Þ Թաղանթանյութի մանրաթելից թուղթ և ստվարաթուղթ

Þ Տրիկոտաժե կոստյում, անդրավարտիք, շրջազգեստ(կնոջ)

Þ Տրիկոտաժե մայկա և նմանատիպ իրեր

Þ Տրիկոտաժե սվիտեր, ջեմպեր,ժիլետ

Þ Ռետինե այլ կոշիկ

Þ Հատակի և պատի երեսպատման չլաքապատված կավե սալիկ,

Þ Ոսկերչական իրեր

Þ Հաշվիչ հեղուկի, գազի, էլեկտրաէներգիայի, մասեր

Þ Ձիթապտղի ձեթ

Þ Այլ բանջարեղենի պահածո (չսառեցրած, առանց քացախի)

Þ Կոնյակ, ռոմ, ջին, օղի, լիկյոր

Þ Օծանելիք և հարդարաջուր

8․ Իտալիա

Þ Վերարկու, տաք կիսաբաճկոն, անձրևանոց (տղամարդու)

Þ Վերարկու, տաք կիսաբաճկոն, անձրևանոց (կնոջ)

Þ Կոստյում, անդրավարտիք, պիջակ (տղամարդու)

Þ Կոստյում, անդրավարտիք, շրջազգեստ (կնոջ)

Þ Բլուզ, վերնաշապիկ  (կնոջ)

Þ Ոսկի անմշակ կամ կիսամշակ, փոշի

Þ Ալյումինե փայլաթիթեղներ≤ 02 մմ

Þ Արվեստի ստեղծագործություններ

9․ Իռլանդիա

Þ Բուսական հյութ և խտահյութ

Þ Ավտոմատ հաշվիչ մեքենաներ, բլոկներ

Þ Սառնարան, սառցարան, մասեր

10․ Լատվիա

Þ Կոնյակ, ռոմ, ջին, ռոմ, օղի, կոնյակ, լիկյոր

Þ Դեղամիջոց, բաղկացած առանձին նյութերից

Þ Առաջին օգնության համար անհրաժեշտ դեղամիջոց

Þ Մաշկի խնամքի կամ դիմահարդարման միջոցներ

Þ Պրոպիլենի պոլիմեր

Þ Ծխախոտ թուղթ

Þ Տպագրական սարքավորում, մասեր

Þ Ավտոմատ հաշվիչ մեքենաներ, բլոկներ

Þ Հեռախոսային և հեռագրական ապարատ, մոդեմ, մասեր

Þ Հեռուստացույց

11․ Լեհաստան

Þ Պանիր և կաթնաշոռ

Þ Խաղողի, ծառի, թփի շիվ և սածիլ

Þ Օսլա, ինուլին

Þ Շաքար

Þ Շոկոլադ

Þ Հաց, խմորեղեն, հրուշակեղեն, թխվածք, վաֆլի և այլ հացաբուլկեղեն

Þ Այլ բանջարեղենի պահածո (սառեցրած՝ առանց քացախի)

Þ Սննդամթերք, այլ տեղերում չնշված

Þ Կենդանիների կեր

Þ Արյուն (մարդու և կենդանու), արյուն, շիճուկ, պատվաստանյութ

Þ Դեղամիջոց, բաղկացած առանձին նյութերից

Þ Հանքային կամ քիմիական պարարտանյութ (երկու, երեք տարր պարունակող)

Þ Արհեստական ներկ և լաք (լուծելի ոչ ջրային միջավայրում)

Þ Այլ գունատու նյութ (ազատ վաճառքի համար)

Þ Ապակու մածիկ, ծեփանյութ

Þ Օծանելիք, հարդարաջուր

Þ Մաշկի խնամքի կամ դիմահարդարման միջոցներ

Þ Սափրվելու համար օգտագործվող միջոց, հոտազերծիչ

Þ Օճառ, օճառին փոխարինող այլ նյութեր

Þ Լվացող պատրաստուկ (բացի օճառից)

Þ Ախտորոշիչ բարդ նյութեր

Þ Պլաստմասսայից լոգարան, ցնցուղ, լվացարան, կոնք

Þ Պլաստմասսայից իրեր ապրանքների փաթեթավորման և տեղափոխման համար

Þ Ռետինե այլ իրեր

Þ Թելավոր փայտե սալիկներ

Þ Թաղանթանյութի մանրաթելից թուղթ և ստվարաթուղթ

Þ Զուգարանի թուղթ, անձեռոցիկ

Þ Տրիկոտաժե սվիտեր, ջեմպեր, ժիլետ

Þ Կոստյում, անդրավարտիք, շրջազգեստ (կնոջ)

Þ Կտորածածկ կոշիկ

Þ Բնական կամ արհեստական հղկող փոշի (հղկաթուղթ)

Þ Հատակի և պատի երեսպատման չլաքապատված կավե սալիկ

Þ Ապակե շշեր, բանկաներ և այլ տարաներ

Þ Ածելի, սայր

Þ Ամրակ, կախիչ և նմանատիպ այլ իրեր ոչ թանկարժեք մետաղից

Þ Գազի և հեղուկի զտիչ, մաքրիչ

Þ Ավտոուղեհարթիչ, միաշերեփ բեռնիչ, տոփանիչ և այլն

Þ Ձեռքի գործիքներ օդաճնշման, հիդրավլիկ ոչ էլեկտրական շարժիչ

Þ Ավտոմատ հաշվիչ մեքենաներ, բլոկներ

Þ Շարժահաղորդ լիսեռ, առանցքակալի տուփ

Þ Էլեկտրական կուտակիչ (ակումլյատոր), մասեր

Þ Ներքին այրման շարժիչի գործարկման էլեկտրասարքավորում, մասեր

Þ Էլեկտրական տաքացուցիչ, սրճեփ, վարսահարդար, արդուկ և այլն, մասեր

Þ Հեռախոսային և հեռագրային ապարատ, մոդեմ, մասեր

Þ Հեռուստացույց

Þ Տրակտոր

Þ Ավտոմեքենա, բեռնատար

Þ Ավտոմեքենայի մասեր

Þ Մանկական սայլակ, մասեր

Þ Կցանք և այլ ոչ ինքնաշարժ տրանսպորտային միջոց, մասեր

Þ Բժշկական, վիրաբուժական, ատամնաբուժական սարք

Þ Ձեռնափայտ, վնասվածքների բուժման այլ պարագա, մասեր

Þ Հաշվիչ հեղուկ գազի, էլեկտրաէներգիայի, մասեր

Þ Լուսավորման ջահ, լամպ, լուսարձակ, մասեր

Þ Սեղանի կամ սենյակի զվարճալի խաղեր

Þ Հիգիենայի պարագաներ կանանց և երեխաների համար

12․ Լիտվա

Þ Խաղողի գինի, շամպայն

Þ Կոնյակ, ռոմ, ջին, օղի, լիկյոր

Þ Արյուն (մարդու և կենդանու), արյան շիճուկ, պատվաստանյութ

Þ Դեղամիջոց, բաղկացած աառանձին նյութերից

Þ Արդյունաբերական սարքեր, էլեկտրական և ոչ էլեկտրական տաքացմամբ

Þ Գազի և հեղուկի զտիչ, մաքրիչ

Þ Գյուղատնտեսական, մեղվաբուծական, թռչնաբուծական յալ սարքեր, մասեր

Þ Հեռախոսային և հեռագրային ապարատ, մոդեմ, մասեր

Þ Հեռուստացույց

Þ Բժշկական, վիրաբուժական, ատամնաբուժական սարքեր

13․ Լյուքսեմբուրգ

Þ Թաղանթանյութի մանրաթելից թուղթ և ստվարաթուղթ

Þ Պոլիմերային նյութերից սալիկներ, թերթեր, թաղանթներ

14․ Խորվաթիա

Þ Այլ կերպ պահածոյացված պտուղ, ընկույզ, հատապտուղ

Þ Կակաոյի յուղ

Þ Դեղամիջոց, բաղկացած առանձին նյութերից

Þ Ավտոմեքենայի մասեր

15․ Կիպրոս

Þ Նավթ և նավթամթերք (բենզին, նավթ, մազութ, դիզելային վառելիք, յուղ)

Þ Տրիկոտաժե սվիտեր, ջեմպեր, ժիլետ

Þ Վերարկու, տաք կիսաբաճկոն, անձրևանոց (տղամարդու)

Þ Վերարկու, տաք կիսաբաճկոն, անձրևանոց (կնոջ)

Þ Կոստյում, անդրավարտիք, պիջակ (տղամարդու)

16․ Հունաստան

Þ Նավթ և նավթամթերք (բենզին, մազութ, դիզելային վառելիք, յուղ)

Þ Սիգարետ և սիգար

Þ Կաուչուկից և այլ նյութերից ստացված սոսինձ

Þ Ալյումինե ձող և պրոֆիլ

Þ Ալյումինե փայլաթիթեղներ

17․ Մալթա

Þ 2022 թվականին ներմուծում չի իրականացվել

18․ Հունգարիա

Þ Այլ բանջարեղենի պահածո (չսառեցրած, առանց քացախի)

Þ Դեղամիջոց, բաղկացած առանձին նյութերից

Þ Բերանի խոռոչի և ատամների հիգիենայի միջոց

Þ Ավտոմեքենա, մարդատար

Þ Օպտիկական մանրաթել, լարան, չտեղեկայված ոսպնյակ, հայելի, պրիզմա

19․ Նիդերլանդներ

Þ Շինարարական հավաքովի կոնստրուկցիա

Þ Բժշկական, վիրաբուժական, ատամնաբուժական սարք

Þ Տրակտոր

Þ Հեռախոսային և հեռագրային ապարատ, մոդեմ, մասեր

Þ Ավտոմատ, հաշվիչ մեքենաներ, բլոկներ

Þ Ավտոուղեհարթիչ, միաշերեփ, բեռնիչ, տոփանիչ

20․ Չեխիա

Þ Կենդանիների կեր

Þ Արհեստական ներկ և լաք

Þ Մազերի հարդարման միջոց, օճառահեղուկ

Þ Փաթեթավորված ֆոտոժապավեն

Þ Պոլիէթիլեն

Þ Ապակյա սպասք խոհանոցի և ճաշի

Þ Ամրակ, կախիչ և նմանատիպ այլ իրեր ոչ թանկարժեք մետաղից

Þ Արդյունաբերական սարքեր էլեկտրական և ոչ էլեկտրական տաքացմամբ

Þ Ավտոմատ հաշվիչ մեքենաներ, բլոկներ

Þ Էլեկտրական հոսանքափոխարկիչ, ինդուկցիոն կոճ,

Þ Էլեկտրական կուտակիչ (ակումլյատոր), մասեր

Þ Հեռախոսային և հեռագրային ապարատ, մոդեմ, մասեր

Þ Ավտոմեքենա մարդատար

Þ Սեղանի կամ սենյակի զվարճալի խաղեր, կեգլախաղ

Þ Հիգիենայի պարագաներ կանանց և երեխաների համար

21․ Շվեդիա

Þ Մարգարին

Þ Ծխախոտի այլ պատրաստուք և խտահյութ

Þ Թուղթ և ստվարաթուղթ

22․ Պորտուգալիա

Þ Ուղեպայուսակ, ճամպրուկ, թղթապանակ, պայուսակներ բոլոր տեսակի

Þ Շեղջաքարացրած խցան

Þ Թղթե ստվարաթուղթ (ոչ կավճապատ)

Þ Մետաղադրամ

Þ Տպագրական սարքավորումներ, մասեր

23․ Ռումինիա

Þ Ջրեր՝ հանքային և գազավորված՝ քաղցրացրած, այլ ոչ ալկահոլային խմիչք                                                                                                                                                                                        

Þ Քուսպ և սոյայի յուղի մշակման այլ մնացորդ

Þ Նավթ և նավթամթերք (բենզին, մազութ, դիզելային վառելիք, յուղ)

Þ Դեղամիջոց, բաղկացած առանձին նյութերից

Þ Ապակու մածիկ, ծեփանյութ

Þ Կաուչուկից և այլ նյութերից արտադրված սոսինձ

Þ Պոլիմերային նյութերից սալիկներ, թերթեր, թաղանթներ, նրբաթիթեղներ և շերտեր

Þ Փայտե սալիկներ

Þ Կոստյում, անդրավարտիք, պիջակ

Þ Էլեկտրական տաքացուցիչ, սրճեփ, արդուկ և այլն, մասեր

Þ Այլ կահույք, մասեր

24․ Սլովակիա

Þ Գործվածք սինթետիկ կոմպլեքս թելից

Þ Մգդակած տեքստիկ գործխվածք

Þ Գործվածք ներծծված, պլաստմասսով ծածկապատված

Þ Բժշկական, վիրաբուժական, ատամնաբուժական սարք

Þ Ռենտգենյան ապարատ, բժշկական մասեր

Þ Հիգիենայի պարագաներ կանանց և երեխաների համար

25․ Սլովենիա

Þ Դեղամիջոց, բաղկացած առանձին նյութերից

Þ Էլեկտրական տաքացուցիչ, սրճեփ, վարսահարդար, արդուկ

Þ Էլեկտրական սարք հոսանքի անջատման, ընդհատման սարք

26․ Ֆինլանդիա

Þ Կարագ և կաթնային յուղեր

Þ Տերևներ, ճյուղեր և բույսերի այլ մասեր

Þ Դեղամիջոց, բաղկացած առանձին նյութերից

Þ Ճենակավով կամ այլ անօրգանական նյութով պատված թուղթ

Þ Օդակարգավորիչ, օդաորակավորիչ, մասեր

Þ Հողամշակման մեքենա,մասեր

Þ Բերքահավաքի, կալսելու, հնձելու մեքենա, մասեր

Þ Ծորակ, փական, կափույր և մասեր

Þ Էլեկտրոնային ինտեգրալ և միկրոհավաքված սխեմա, մասեր

Þ Մոտոցիկլետ, շարժիչով հեծանիվ

Þ Ռենտգենյան ապարատ, բժշկական մասեր

27․ Ֆրանսիա

Þ Կենդանական ծագում ունեցող այլ նյութեր

Þ Բուսական հյութ և խտահյութ

Þ Կենդանիների կեր

Þ Արյուն (մարդու և կենդանու), արյան շիճուկ, պատվաստանյութ

Þ Դեղամիջոց, բաղկացած առանձին նյութերից,

Þ Օծանելիք և հարդարաջուր

Þ Ապակե շշեր, բանկաներ, տարաներ

Þ Գազի և հեղուկի զտիչ, մաքրիչ

Þ Ձեռնափայտ, վնասվածքների բուժման այլ պարագաներ, մասեր

Þ Ռենտգենյան ապարատ բժշակական, այլ մասեր

Þ Շինարարական հավաքովի կոնստրուկցիա

 

ԱՌԵՎՏՐԱՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԵՎ ԵՄ ԵՐԿՐՆԵՐԻ ՄԻՋԵՎ 2014-2023ԹԹ․ ԵՎ 2024Թ․ ՀՈՒՆՎԱՐ-ՆՈՅԵՄԲԵՐԻՆ (ՄԼՆ ԱՄՆ ԴՈԼԱՐ)

Տարի	Ընդհանուր առևտրաշրջանառությունը	Արտահանում	Ներմուծում
2014	1599․9	465․1	1134․7
2015	1220․6	440․8	779․7
2016	1218․0	633․0	739․3
2017	1564․4	790․6	931․4
2018	1838․7	683․4	1155․2
2019	1733․4	583․1	1150․2
2020	1285․8	429․1	856․7
2021	1587․2	656․0	931․1
2022	2282․5	772․7	1509․8
2023	2672․1	709․5	1963․5
2024 հունվար-նոյեմբեր	2113․4	551․8	1561․5

 

 

	2019	2020	2021	2022 1-ին կիսամյակ
ՀՆԱ/Արտահանում Հարաբերակցություն	41.4%	30.2%	36.1%	45%
ՀՆԱ/Ապրանքների արտահանում հարաբերակցություն	24.1%	21.5%	23.6%	26.8%
ՀՆԱ/Ծառայությունների արտահանում հարաբերակցություն	17.3%	8.7%	12.5%	18.2%

 

 

 

 

ԱՌԵՎՏՐԱՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԼԵՀԱՍՏԱՆԻ ՄԻՋԵՎ

Համաձայն ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալների՝ Հայաստանի Հանրապետության առևտրաշրջանառությունը Լեհաստանի հետ, ըստ ծագման երկրի հատկանիշի, 2024թ․ հունվար-նոյեմբերին կազմել է 80․3 մլն ԱՄՆ դոլար, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ նվազել է 48․8%-ով (2023թ․ հունվար-նոյեմբերին կազմել է 123 մլն ԱՄՆ դոլար)։

2024 թվականի հունվար-նոյեմբերին արտահանումը Հայաստանի Հանրապետությունից Լեհաստան կազմել է 16․7 մլն․ ԱՄՆ դոլար և նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համետատ նվազել է 1․5%-ով  (2023 թվականի  հունվար-նոյեմբերին  Հայաստանի Հանրապետությունից Լեհաստան արտահանումը կազմել է 17․0 մլն ԱՄՆ դոլար)։

2024 թվականի հունվար-նոյեմբերին Լեհաստանից Հայաստանի Հանրապետություն ներմուծումը, ըստ ծագման երկրի հատկանիշի, կազմել է 63․5 մլն ԱՄՆ դոլար, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ նվազել է 41․1%-ով    (2023թ․ հունվար-նոյեմբերին կազմել է 106 մլն ԱՄՆ դոլար)։

Համաձայն ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալների՝ Հայաստանի Հանրապետության առևտրաշրջանառությունը Լեհաստանի հետ, ըստ ծագման երկրի հատկանիշի, 2023 թվականին կազմել է 157.1 մլն ԱՄՆ դոլար, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել  է 58.8%-ով (2022 թվականին կազմել է 98․9 մլն ԱՄՆ դոլար):

2023 թվականին արտահանումը Հայաստանի Հանրապետությունից Լեհաստան կազմել է 18․3 մլն ԱՄՆ դոլար, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ նվազել է 17․7%-ով (2022 թվականին կազմել է 22․3 մլն ԱՄՆ դոլար)։

2023 թվականին Լեհաստանից Հայաստանի Հանրապետություն ներմուծումը, ըստ ծագման երկրի հատկանիշի, կազմել է 138․7 մլն ԱՄՆ դոլար, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել է 81․1 %-ով (2022 թվականին կազմել է 76․5 մլն ԱՄՆ դոլար)։

2024 թվականի հունվար-նոյեմբերին Հայաստանի Հանրապետությունից Լեհաստան արտահանված հիմնական ապրանքատեսակներն են՝ 

Þ Կոնյակ, ռոմ, ջին, օղի, լիկյոր

Þ Ալյումինե փայլաթիթեղներ<0.2մմ

Þ Չորացրած պտուղ

Þ Ծխախոտի հումք և մնացորդ

Þ Սննդամթերք, այլ տեղերում չնշված

Þ Վիտամինների և հանքային նյութերի խառնուրդներ

Þ Կապար չմշակված

 

2023 թվականի ընթացքում Հայաստանի Հանրապետություն Լեհաստանից ներմուծված հիմնական ապրանքատեսակներն են՝

Þ Պանիր և կաթնաշոռ

Þ Շոկոլադ

Þ Հաց, խմորեղեն, հրուշակեղեն, թխվածք, վաֆլի և այլ հացաբուլկեղեն

Þ Այլ բանջարեղենի պահածո (սառեցրած՝ առանց քացախի)

Þ Սննդամթերք, այլ տեղերում չնշված

Þ Նավթ և նավթամթերք

Þ Սափրվելու համար օգտագործվող միջոցներ, հոտազերծիչ

Þ Լվացող պատրաստուկ

Þ Ախտորոշիչ բարդ նյութեր

Þ Կենդանիների կեր

Þ Այլ գունատու նյութ

Þ Բժշկական, վիրաբուժական, ատամնաբուժական սարք

Þ Օդակարգավորիչ, օդաորակովորիչ, մասեր

Þ Սառնարան, սառցարան, մասեր

Þ Ձեռքի գործի           քներ՝ օդաճնշման, հիդրավլիկ

Þ Էլեկտրական կուտակիչ

Þ Տրակտոր

Þ Ավտոմեքենա բեռնատար

Þ Ավտոմեքենա մարդատար

Þ Ավտոմեքենայի մասեր

Þ Ձեռնփայտ, վնասվածքների բուժման այլ պարագաներ

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԵՎ ԼԵՀԱՍՏԱՆԻ ԱՌևՏՐԱՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅՈՒՆԸ 2014-2023ԹԹ․ ԵՎ 2024Թ․ ՀՈՒՆՎԱՐ-ՆՈՅԵՄԲԵՐԻՆ (ՄԼՆ ԱՄՆ ԴՈԼԱՐ)

Տարի	Ընդհանուր առևտրաշրջանառությունը	Արտահանում	Ներմուծում
2014	50․7	3․6	47․1
2015	48․6	14․5	34․1
2016	54․9	18․7	36․1
2017	58․6	8․1	50․5
2018	52․3	8․3	44․0
2019	58․0	13․0	45․0
2020	51․4	12․1	39․3
2021	65․6	20․3	45․3
2022	98․9	22․3	76․5
2023	157․1	18․3	138․7
2024 հունվար-նոյեմբեր	80.3	16.7	63.5

 

ԱՌԵՎՏՐԱՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՉԵԽԻԱՅԻ ՄԻՋԵՎ

Համաձայն ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալների՝ Հայաստանի Հանրապետության առևտրաշրջանառությունը Չեխիայի հետ, ըստ ծագման երկրի հատկանիշի, 2024 թվականի հունվար-նոյեմբերին կազմել է 46․1 մլն ԱՄՆ դոլար, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել  է 18․9%-ով  (2023 թվականի հունվար-նոյեմբերին  կազմել է 38․8 մլն  ԱՄՆ դոլար)։

2024 թվականի հունվար-նոյեմբերին արտահանումը Հայաստանի Հանրապետությունից Չեխիա կազմել է 2․9 մլն ԱՄՆ դոլար և նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համետատ աճել է 16․3%-ով  (2023 թվականի  հունվար-նոյեմբերին  Հայաստանի Հանրապետությունից Չեխիա արտահանումը կազմել է 2․5 մլն ԱՄՆ դոլար)։

2024 թվականի հունվար-նոյեմբերին Չեխիայից Հայաստանի Հանրապետություն ներմուծումը, ըստ ծագման երկրի հատկանիշի, կազմել է 43․2 մլն ԱՄՆ դոլար, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել է 19%-ով (2023թ․ հունվար-նոյեմբերին կազմել է 36․2 մլն ԱՄՆ դոլար):  

Համաձայն ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալների՝ Հայաստանի Հանրապետության առևտրաշրջանառությունը Չեխիայի հետ, ըստ ծագման երկրի հատկանիշի, 2023 թվականին կազմել է 44․1 մլն ԱՄՆ դոլար, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել  է 14․8%-ով (2022 թվականին կազմել է 38,4 մլն ԱՄՆ դոլար)։

2023 թվականին արտահանումը Հայաստանի Հանրապետությունից Չեխիա կազմել է 2․8 մլն ԱՄՆ դոլար, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել է 44․8%-ով (2022թ․ կազմել է 2.8 մլն ԱՄՆ դոլար)։

2023 թվականին Չեխիայից Հայաստանի Հանրապետություն ներմուծումը, ըստ ծագման երկրի հատկանիշի, կազմել է 41․3 մլն ԱՄՆ դոլար, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել է 13․1%-ով (2022թ․  կազմել է 36,5 մլն ԱՄՆ դոլար)։

2024 թվականի հունվար-նոյեմբերին Հայաստանի Հանրապետությունից Չեխիա արտահանված հիմնական ապրանքատեսակներն են՝ 

Þ Ալյումինե փայլաթիթեղ

Þ Ալկոհոլային խմիչք

Þ Շշեր, սրվակներ

Þ Մագնեզիտ

Þ Բուսական կամ կենդանական ծագման ներկող նյութեր

Þ Սմարթֆոններ

2024 թվականի հունվար-նոյեմբերին Հայաստանի Հանրապետություն Չեխիայից ներմուծված հիմնական ապրանքատեսակներն են՝

Þ Արհեստական ներկ և լաք

Þ Մազերի հարդարման միջոցներ, օճառահեղուկ

Þ Օճառ, օճառին փոխարինիչ

Þ Փաթեթավորված ֆոտոժապավեն

Þ Ապակյա սպասք՝ խոհանոցի և ճաշի

Þ Ամրակ, կախիչ

Þ Էլեկտրական կուտակիչ

Þ Ավտոմեքենա մարդատար

Þ Ռենտգենյան ապարատ, բժկական մասեր

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԵՎ ՉԵԽԻԱՅԻ ԱՌԵՎՏՐԱՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅՈՒՆԸ 2014-2023ԹԹ․ ԵՎ 2024Թ․ ՀՈՒՆՎԱՐ-ՆՈՅԵՄԲԵՐԻՆ (ՄԼՆ ԱՄՆ ԴՈԼԱՐ)

Տարի	Ընդհանուր առևտրաշրջանառությունը	Արտահանում	Ներմուծում
2014	21․4	1․6	19․8
2015	21․6	1․7	19․9
2016	17․2	2․3	14․9
2017	29․6	2․5	27․4
2018	42․9	2․9	40․0
2019	27․5	3․7	23․8
2020	24․8	2․7	22․1
2021	21․0	2․4	18․5
2022	38․4	1․9	36․5
2023	44․1	2․8	41․3
2024 հունվար-նոյեմբեր	46․1	2․9	43․2

 

 

 

 

ԱՌԵՎՏՐԱՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՀՈՒՆԳԱՐԻԱՅԻ ՄԻՋԵՎ

Համաձայն ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալների՝ Հայաստանի Հանրապետության առևտրաշրջանառությունը Հունգարիայի հետ, ըստ արտահանող երկրի հատկանիշի, 2024 թվականի հունվար-նոյեմբերին կազմել է 31,9 մլն ԱՄՆ դոլար, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել  7․8%-ով (2023 թվականի հունվար-նոյեմբերին կազմել է 29․6 մլն  ԱՄՆ դոլար:

2024 թվականի հունվար-նոյեմբերին արտահանումը Հայաստանի Հանրապետությունից Հունգարիա կազմել է 0․994 մլն․ ԱՄՆ դոլար և նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համետատ նվազել է  5,8%-ով  (2023 թվականի  հունվար-նոյեմբերին  Հայաստանի Հանրապետությունից Հունգարիա արտահանումը կազմել է 1․0 մլն ԱՄՆ դոլար)։

2024 թվականի հունվար-նոյեմբերին Հունգարիայից Հայաստանի Հանրապետություն ներմուծումը, ըստ ծագման երկրի հատկանիշի, կազմել է 30,9 մլն ԱՄՆ դոլար, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել է 8․3%-ով  (2023թ․ հունվար-նոյեմբերին կազմել է 28․5 մլն ԱՄՆ դոլար)։

Համաձայն ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալների՝ Հայաստանի Հանրապետության առևտրաշրջանառությունը Հունգարիայի հետ, ըստ ծագման երկրի հատկանիշի 2023 թվականին կազմել է 31․4 մլն ԱՄՆ դոլար, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել է 22․4%-ով  (2022 թվականին կազմել է 25․7 մլն ԱՄՆ դոլար): 

2023 թվականին արտահանումը Հայաստանի Հանրապետությունից Հունգարիա կազմել է 1․2 մլն ԱՄՆ դոլար, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել է 2․6 անգամ (2022 թվականին կազմել է 0․447 մլն ԱՄՆ դոլար)։

2023 թվականին Հունգարիայից Հայաստանի Հանրապետություն ներմուծումը, ըստ ծագման երկրի հատկանիշի, կազմել է 30․3 մլն ԱՄՆ դոլար, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել է 19․9%-ով (2022 թվականին կազմել է 25․2 մլն ԱՄՆ դոլար)։

2024 թվականի հունվար-նոյեմբերի ընթացքում Հայաստանի Հանրապետությունից Հունգարիա արտահանված հիմնական ապրանքատեսակներն են՝ 

Þ Արտադրանք քարից և հանքանյութից

Þ Ավտոմատ հաշվիչ մեքենաներ, բլոկներ

Þ Մորթիներ (բնական)

Þ 80% ծավալային բաժնից ոչ պակաս սպիրտի խտությամբ չբնափոխված էթիլային սպիրտ

2024 թվականի հունվար-նոյեմբերի ընթացքում Հայաստանի Հանրապետություն Հունգարիայից ներմուծված հիմնական ապրանքատեսակներն են՝

Þ Դեղամիջոց՝ բաղկացած առանձին նյութերից

Þ Ավտոմեքենա՝ բեռնատար

Þ Օպտիկական մանրաթել, լարան, հայելի, պրիզմա

Þ Այլ բանջարեղեն պահածո (չսառեցրած՝ առանց քացախի)

Þ Բերանի խոռոչի և ատամների հիգիենայի միջոցներ

Þ Բամբակ և դրանցից իրեր (անձեռնոցիկ, հիգիենիկ խծուծ)

Þ Գրասենյակային այլ սարքեր

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԵՎ ՀՈՒՆԳԱՐԻԱ ԱՌԵՎՏՐԱՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅՈՒՆԸ 2014-2023ԹԹ․ ԵՎ 2024Թ․ ՀՈՒՆՎԱՐ-ՆՈՅԵՄԲԵՐԻՆ (ՄԼՆ ԱՄՆ ԴՈԼԱՐ)

Տարի	Ընդհանուր առևտրաշրջանառությունը	Արտահանում	Ներմուծում
2014	18․9	0,438	18․5
2015	13․1	0,833	12․3
2016	11․6	0,784	10․8
2017	14․6	1․6	12․9
2018	17․0	0․678	16․3
2019	16․4	0․905	15․5
2020	16․1	0․533	15․5
2021	16․3	0․632	15․7
2022	25․7	0․477	25․2
2023	31․4	1․1	30․3
2024 հունվար-նոյեմբեր	31․9	0,954	30․9

 

 

ԱՌԵՎՏՐԱՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՍԼՈՎԱԿԻԱՅԻ ՄԻՋԵՎ

 

Համաձայն ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալների՝ Հայաստանի Հանրապետության առևտրաշրջանառությունը Սլովակիայի հետ, 2024 թվականի հունվար-նոյեմբերին ըստ ծագման երկրի հատկանիշի, կազմել է 59․5  մլն ԱՄՆ դոլար, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ նվազել է 0․4%-ով  (2023թ․ հունվար-նոյեմբերին կազմել է 59․8 մլն ԱՄՆ դոլար)։

 2024 թվականի հունվար-նոյեմբերին արտահանումը Հայաստանի Հանրապետությունից Սլովակիա կազմել է 46․8 մլն․ ԱՄՆ դոլար և նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել է 18․3%-ով (2023 թվականի  հունվար-նոյեմբերին Հայաստանի Հանրապետությունից Սլովակիա արտահանումը կազմել է 39․6 մլն ԱՄՆ դոլար)։

2024 թվականի հունվար-նոյեմբերին Սլովակիայից Հայաստանի Հանրապետություն ներմուծումը, ըստ ծագման երկրի հատկանիշի, կազմել է 12,7 մլն ԱՄՆ դոլար, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ նվազել է 36․9%-ով (2023թ․ հունվար-նոյեմբերին կազմել է 20,2 մլն ԱՄՆ դոլար):  

Համաձայն ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալների՝ Հայաստանի Հանրապետության առևտրաշրջանառությունը Սլովակիայի հետ, ըստ ծագման երկրի հատկանիշի 2023 թվականին կազմել է 64.4 մլն ԱՄՆ դոլար, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել է 63․8%-ով (2022 թվականին կազմել է 39.6 մլն ԱՄՆ դոլար):

2023 թվականին արտահանումը Հայաստանի Հանրապետությունից Սլովակիա կազմել է 42․9 մլն ԱՄՆ դոլար, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել է 75․8%-ով (2022թվականին կազմել է 24․4 մլն ԱՄՆ դոլար)։

2023 թվականին Սլովակիայից Հայաստանի Հանրապետություն ներմուծումը, ըստ ծագման երկրի հատկանիշի, կազմել է 21․9 մլն ԱՄՆ դոլար, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ աճել է 44․5%-ով (2022թվականին  կազմել է 15․2 մլն ԱՄՆ դոլար)։

2024 թվականի հունվար-նոյեմբերին Հայաստանի Հանրապետությունից Սլովակիա արտահանված հիմնական ապրանքատեսակներն են՝ 

Þ Կոնյակ, ռոմ, ջին, օղի, լիկյոր

Þ Հագուստի այլ պարագաներ, նախատեսված տղաների և տղամարդկանց համար

Þ Վրանման ծածկեր, շվաքարաններ, արևկալներ, վրաններ՝ սինթետիկ նյութերից

Þ Անկողնային կահավորման պարագա, քնապարկ

2024 թվականի հունվար-նոյեմբերին Հայաստանի Հանրապետություն Սլովակիայից ներմուծված հիմնական ապրանքատեսակներն են՝

Þ Գործվածք սինթետիկ կոմպլեքս թելից

Þ Պլաստամասսե իրեր

Þ Մգդակած տեքստիկ գործխվածք

Þ Գործվածք ներծծված, պլաստմասսով ծածկապատված

Þ Հիգիենայի պարագաներ կանանց և երեխաների համար

Þ Ճարմանդ, շղթա, մասեր

Þ Ավտոմեքենա մարդատար

 

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԵՎ ՍԼՈՎԱԿԻԱՅԻ ԱՌԵՎՏՐԱՇՐՋԱՆԱՌՈՒԹՅՈՒՆԸ 2014-2023ԹԹ․ ԵՎ 2024Թ․ ՀՈՒՆՎԱՐ-ՆՈՅԵՄԲԵՐԻՆ (ՄԼՆ ԱՄՆ ԴՈԼԱՐ)

Տարի	Ընդհանուր առևտրաշրջանառությունը	Արտահանում	Ներմուծում
2014	9․5	0․043	9․5
2015	6․4	0․038	6․3
2016	4․5	0․190	4․4
2017	9․1	0․106	9․0
2018	9․7	0․399	9․3
2019	8․8	0,398	8․4
2020	17․6	8․3	9․3
2021	24․2	14․3	9․9
2022	39․6	24․4	15․2
2023	64․9	42․9	21․9
2024 հունվար-նոյեմբեր	59․8	46․8	12․7

Արտահանման դիվերսիֆիկացումը եղել է Հայաստանի տնտեսական ռազմավարության ամենաշատ քննարկվող թեմաներից մեկը։ Վերջին տասնամյակների ընթացքում բազմաթիվ նախաձեռնություններ են ձեռնարկվել արտահանման դիվերսիֆիկացումը խթանելու համար, սակայն արդյունքները որոշ չափով հիասթափեցնող են եղել։ Այս հիասթափեցնող արդյունքների հիմնական ցուցանիշներն են՝ (1) ապրանքների և ծառայությունների առևտրի ծավալների աճը և (2) օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների մակարդակը (ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին)։ Կարևոր է նշել, որ օտարերկրյա ներդրումները և արտահանման դիվերսիֆիկացումը սերտորեն փոխկապակցված են. օտարերկրյա ներդրումները կարող են խթանել արտահանման ոլորտների դիվերսիֆիկացիան, մինչդեռ դիվերսիֆիկացված արտահանման բազան, իր հերթին, կարող է ներգրավել ավելի շատ օտարերկրյա ներդրումներ։

Հայաստանի տնտեսական զարգացման վրա զգալիորեն ազդում են նրա առևտրային հարաբերությունները, մասնավորապես՝ Եվրամիության (ԵՄ) հետ։ Որպես Եվրասիական տնտեսական միության (ԵԱՏՄ) անդամ, միաժամանակ պահպանելով ԵՄ-ի հետ Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը (CEPA), Հայաստանը ձգտում է դիվերսիֆիկացնել իր արտահանման շուկաները և նվազեցնել սահմանափակ թվով առևտրային գործընկերներից կախվածությունը։ Այնուամենայնիվ, հայ արտահանողները բազմաթիվ մարտահրավերների են բախվում ԵՄ շուկա մուտք գործելիս, այդ թվում՝ ներքին շուկայի հետ անծանոթ լինելը, առևտրային խոչընդոտների հետ գործ ունենալու կարողությունների պակասը և ոչ սակագնային միջոցառումներից (NTM) բխող բարդությունները։ Այս հոդվածը մանրամասնորեն ուսումնասիրում է այս հարցերը՝ վերլուծելով դրանց ազդեցությունը Հայաստանի արտահանման դիվերսիֆիկացման ռազմավարության վրա և առաջարկելով առաջարկություններ այդ մարտահրավերները հաղթահարելու համար։

1. ՀԱՅԱՍՏԱՆ-ԵՄ ԱՌԵՎՏՐԱՅԻՆ ՀԱՐԱԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԱԿՆԱՐԿ

Հայաստանը աշխատում է ԵՄ-ի հետ ավելի սերտ տնտեսական կապերի ուղղությամբ՝ CEPA-ի շրջանակներում, որը հեշտացնում է շուկա մուտքը, բայց չի տրամադրում լիարժեք ազատ առևտրի արտոնություններ, ինչպիսիք են Խորը և համապարփակ ազատ առևտրի համաձայնագիրը (DCFTA):

CEPA-ն ներառում է առևտրին առավել բարենպաստ ազգի (MFN) և ազգային վերաբերմունքի սկզբունքներ տրամադրելու պարտավորություններ, ինչպես նաև առևտրի տեխնիկական խոչընդոտների (TBT), սանիտարական և բուսասանիտարական (SPS) միջոցառումների և այլ կարգավորող շրջանակների ներդաշնակեցման հետ կապված որոշ առարկաներ: Այնուամենայնիվ, այս դրույթները հիմնականում մշակված են մեղմ օրենքի տեսքով և չունեն կիրառելի կոնկրետություն:

 

 

ՀՀ-ն չունի որևէ սակագնային արտոնություն, ինչպես նաև սակագնային արտոնություններ չի տրամադրում ԵՄ արտահանողներին՝ ԵԱՏՄ-ին իր մասնակցության շնորհիվ: 2022 թվականին ԵՄ-ն դադարեցրեց Հայաստանին GSP+ սակագնային արտոնությունների տրամադրումը, որոնք նախկինում զգալի առավելություններ էին տրամադրում հայ արտահանողներին: Այնուամենայնիվ, հայկական ընկերություններն արդեն դժվարանում էին լիարժեքորեն օգտագործել GSP+ ռեժիմը՝ տարբեր կարգավորող և կառուցվածքային մարտահրավերների պատճառով, որոնք կքննարկվեն այս հոդվածում:

 

2. ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԱՐՏԱՀԱՆՄԱՆ ԴԻՎԵՐՍԻՖԻԿԱՑՄԱՆ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԽՈՉԸՆԴՈՏՆԵՐԸ

2.1 Սակագնային և ոչ սակագնային խոչընդոտներ

ԵՄ շուկա մուտք գործելիս հայ արտահանողների առջև ծառացած հիմնական խոչընդոտներից մեկը ինչպես սակագնային, այնպես էլ ոչ սակագնային խոչընդոտների առկայությունն է։

Þ Սակագնային խոչընդոտներ. ԵԱՏՄ-ին անդամակցության պատճառով Հայաստանը հետևում է ԵԱՏՄ մյուս անդամ պետությունների հետ ընդհանուր արտաքին սակագնային կառուցվածքին։ Արդյունքում, Հայաստանը չունի ԵՄ-ի հետ արտոնյալ սակագների շուրջ անկախ բանակցելու հնարավորություն։

Þ Ոչ սակագնային խոչընդոտներ (ՈՍԽ). Սրանք գնալով ավելի կարևոր են դառնում միջազգային առևտրի ձևավորման գործում։ ՈՍԽ-ները ներառում են ԱՌԽ, ՍՊ միջոցառումներ, մաքսային ընթացակարգեր և այլ կարգավորող սահմանափակումներ։ Շատ հայկական բիզնեսներ դժվարանում են հաղթահարել այս խոչընդոտները, ինչը զգալիորեն խոչընդոտում է ԵՄ արտահանումը ընդլայնելու նրանց կարողությանը։

Ըստ Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) 2023 թվականի Համաշխարհային առևտրի զեկույցի, ՈՉԽ-ները հաճախ ավելի մեծ սահմանափակում են ստեղծում առևտրի համար, քան իրենք՝ սակագները։ Շատ ՈՉԽ, չնայած նախատեսված են հանրային առողջությունը և շրջակա միջավայրը պաշտպանելու համար, նաև մեծացնում են արտահանողների համար համապատասխանության ծախսերը և ընթացակարգային բեռը։

 

2.2 ԵՄ ներքին շուկայի հետ սահմանափակ ծանոթություն

Հայ արտահանողները հաճախ չունեն բավարար գիտելիքներ ԵՄ շուկայական կառուցվածքի, կարգավորող շրջանակի և բիզնես մշակույթի վերաբերյալ: Հատուկ մարտահրավերներն են՝

Þ Շուկայի կառուցվածքի վերաբերյալ իրազեկվածության պակաս. Մինչդեռ ԵՄ-ն գործում է որպես միասնական շուկա, յուրաքանչյուր անդամ պետություն ունի սպառողների յուրահատուկ նախասիրություններ և կարգավորող նրբերանգներ: Առանց թիրախային շուկայական հետախուզության, հայ արտահանողները դժվարանում են արդյունավետորեն դիրքավորել իրենց արտադրանքը:

 

Þ Համապատասխանություն ԵՄ ստանդարտներին. Շատ հայկական բիզնեսներ տեղյակ չեն կամ չեն կարողանում համապատասխանել ԵՄ տեխնիկական, սանիտարական և պիտակավորման ստանդարտներին: Այս ստանդարտներին չհամապատասխանելը հանգեցնում է մերժման ԵՄ սահմաններում, զգալիորեն խոչընդոտելով շուկա մուտք գործելը:

 

Þ Համապատասխանության բարձր ծախսեր. Արտադրության մեթոդների ճշգրտումը և պահանջվող հավաստագրերի ստացումը հաճախ թանկ և ժամանակատար են, ինչը դժվարացնում է հայ արտահանողների, մասնավորապես՝ փոքր և միջին ձեռնարկությունների (ՓՄՁ) մրցակցությունը:

 

2.3 Ինստիտուցիոնալ և վարչական խոչընդոտներ

Հայկական բիզնեսները հաճախ բախվում են բյուրոկրատական անարդյունավետության, որն էլ ավելի է բարդացնում արտահանման ընթացակարգերը։ Դրանք ներառում են՝

Þ Արտահանման փաստաթղթերի բարդ պահանջներ. Երկարատև վարչական գործընթացները մեծացնում են արտահանման ծախսերը և ուշացումները։

Þ Սահմանափակ պետական աջակցություն. Նվիրված խորհրդատվական ծառայությունների և արտահանման խթանման արդյունավետ մեխանիզմների բացակայությունը խոչընդոտում է բիզնեսներին արդյունավետորեն ներգրավվել ԵՄ շուկայում։

Þ ՓՄՁ-ների կարողությունների սահմանափակումներ. Շատ հայկական ՓՄՁ-ներ չունեն արտադրական կարողություններ՝ ԵՄ շուկան մշտապես մատակարարելու համար, ինչը նվազեցնում է նրանց կայուն ներկայություն հաստատելու կարողությունը։

 

3. Մարտահրավերների հաղթահարում. քաղաքականության առաջարկություններ

ԵՄ շուկայում Հայաստանի արտահանման դիվերսիֆիկացիան և մրցունակությունը բարձրացնելու համար անհրաժեշտ է իրականացնել մի քանի ռազմավարություններ.

 

3.1 Շուկայի հետախուզության և իրազեկվածության բարելավում

Þ ԵՄ շուկայի միտումները, առևտրային կարգավորումները և սպառողների նախասիրությունները վերահսկելու համար մասնագիտացված հետազոտական կենտրոնների ստեղծում։

Þ Հայ արտահանողները ԵՄ գնորդների և դիստրիբյուտորների հետ կապելու համար գործարար կապերի հնարավորությունների խթանում։

 

3.2 Ինստիտուցիոնալ աջակցության ամրապնդում

Þ Արտահանման ընթացակարգերի պարզեցում՝ բյուրոկրատական բեռը նվազեցնելու համար։

Þ Խորհրդատվական կենտրոնների ստեղծում՝ բիզնեսներին ԵՄ չափանիշներին և կանոնակարգերին համապատասխանելու հարցում օգնելու համար։

 

3.3 Ֆինանսական և տեխնոլոգիական արդիականացումներ

Þ Գրանտների և ցածր տոկոսադրույքով վարկերի հասանելիություն՝ բիզնեսներին արտադրական հզորությունները արդիականացնելու և ԵՄ հավաստագրման չափանիշներին համապատասխանելու հարցում օգնելու համար։

Þ Պետական-մասնավոր գործընկերության խրախուսում՝ արտահանման հիմնական ոլորտներում տեխնոլոգիական կարողությունները բարելավելու համար։

 

3.4 ԵՄ չափանիշներին համապատասխանության բարձրացում

Þ Ներդրումներ ներքին հավաստագրման և փորձարկման կենտրոններում՝ հայ արտահանողներին տեղական մակարդակով ԵՄ պահանջները բավարարելու հնարավորություն տալու համար։

Þ Կրթական ծրագրերի մշակում՝ բիզնեսներին կարգավորիչ համապատասխանության, պիտակավորման և շուկա մուտք գործելու ռազմավարությունների վերաբերյալ ուսուցանելու համար։

 

4. V4 երկրների դերը Հայաստանի արտահանման դիվերսիֆիկացմանը աջակցելու գործում

Հաշվի առնելով ԵՄ ներքին շուկային ինտեգրվելու իրենց փորձը՝ Վիշեգրադի խմբի (V4) երկրները՝ Լեհաստանը, Հունգարիան, Չեխիան և Սլովակիան, կարող են արժեքավոր աջակցություն ցուցաբերել Հայաստանին արտահանման խոչընդոտները հաղթահարելու գործում: Նրանց ներդրումը կարող է ներառել.

Þ Լավագույն փորձի փոխանակում. V4 երկրները հաջողությամբ համապատասխանեցրել են իրենց կարգավորող շրջանակները ԵՄ չափանիշներին և կարող են ուղեցույց տրամադրել Հայաստանին:

Þ Ոլորտային աջակցություն. Համագործակցություն որոշակի ոլորտներում, ինչպիսիք են սննդի վերամշակումը, տեխնոլոգիաները և արտադրությունը՝ Հայաստանի արտահանման կարողությունները զարգացնելու համար:

Þ Շուկա մուտքի հեշտացում. V4 երկրները կարող են հանդես գալ որպես մուտքի կետեր հայկական արտադրանքի համար դեպի ավելի լայն ԵՄ շուկա՝ համատեղ ձեռնարկությունների և առևտրային գործընկերությունների միջոցով:

 

ԵԶՐԱԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆ

Չնայած Հայաստանը առաջընթաց է գրանցել ԵՄ-ի հետ առևտրի ընդլայնման գործում, դեռևս զգալի մարտահրավերներ են մնում արտահանման դիվերսիֆիկացիայի և շուկայական մրցունակության ապահովման հարցում:

Մաքսային և ոչ մաքսային խոչընդոտների պահպանումը, ԵՄ շուկայական մեխանիզմների հետ ծանոթ չլինելը և հայկական ընկերություններում կառուցվածքային սահմանափակումները շարունակում են լուրջ խոչընդոտներ ստեղծել:

Այս խնդիրների լուծումը նպատակային քաղաքականության միջամտությունների, ֆինանսական աջակցության մեխանիզմների և ինստիտուցիոնալ կարողությունների զարգացման միջոցով կարևորագույն նշանակություն կունենա Հայաստանի արտահանման ներուժի բացահայտման գործում:

V4 երկրների փորձն ու աջակցությունը օգտագործելով և ներքին կարգավորիչ համակարգի համապատասխանեցումը բարելավելով՝ Հայաստանը կարող է ամրապնդել իր տնտեսական դիմադրողականությունը և նվազեցնել սահմանափակ թվով առևտրային գործընկերներից կախվածությունը:

 

ՀԻԲՐԻԴԱՅԻՆ ԵՎ ԿԻԲԵՐԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅՈՒՆ

ՀՀ Կառավարության կողմից «Եվրամիությանը ՀՀ-ի անդամակցության գործընթացի մեկնարկի մասին» օրինագծին հավանություն տալը, ԵՄ Խորհուրդի որոշումը՝ ԵՄ- առաքելության մանդատը երկարաձգելու մասին, մինչ այդ՝ Խաղաղության եվրոպական գործիքակազմում Հայաստանի ներգրավումը, վիզաների ազատականացման վերաբերյալ երկխոսության մեկնարկը, վերջին շրջանի այլ իրադարձություններ վկայում են, որ համագործակցության շարունակական զարգացմամբ կողմերի փոխադարձ հետաքրքրությունը պետք է նաև իրագործվի տնտեսական և այլ ոլորտներում առկա հնարավորությունների գույքագրման միջոցով՝ հետագա իրականացման նպատակով։

ԵՄ-ի հետ տարբեր ոլորտներում մերձեցման գործընթացում Վիշեգրադյան քառյակի երկրների՝ Լեհաստանի, Հունգարիայի, Չեխիայի և Սլովակիայի հետ համագործակցությունը հեռանկարային է մասնավորապես այն պատճառով, որ այդ երկրներն անցյալում ունեին կոմունիստական կուսակցությունների իշխանության տակ գտնվելու փորձ, և հետագայում՝ անցումային շրջանում նաև ձեռք են բերել այն փորձը, որը նպաստում է, որպեսզի ավելի լավ ընկալեն Հայաստանում առկա իրողությունները և խնդիրները, ինչպես նաև ԵՄ-ի հետ ինտեգրվելու ընթացքում առկա կարիքները։ Կարևոր է նաև, որ Վիշեգրադյան քառյակի երկրները հանդիսանում են ԵՄ-ի հետագա ընդլայնման ջատագով՝ չնայած առկա մոտեցումների որոշակի տարբերություններին, որոնք պայմանավորված են թե Վիշեգրադյան քառյակի որոշ երկրներում ընթացող ներքաղաքական գործընթացերով, թե նրանով, որ Լեհաստանն Արևելյան Գործընկերության մեկնարկի նախաձեռնողներից էր և, ըստ որոշ փարձագետների կարծիքների, միշտ որոշ չափով ցուցաբերել է «աշխարհաքաղաքական» մոտեցում, թե այլ գործոններով։ Ամեն դեպքում, Վիշեգրադյան քառյակի երկրների կառավարական և փորձագիտական շրջանակները մշտապես պատրաստակամ են գտնվել իրենց երկրների փորձը հաշվի առնող բարեփոխումների հնարավորությունները քննարկելու։ Անգամ Հունգարիայի հետ դիվանագիտական հարաբերությունների սառեցման ժամանակաշրջանում փորձագիտական համագործակցության որոշ ձևաչափեր պահպանվել էին՝ մասնավորապես, հենց Վիշեգրադյան քառյակի և ԱլԳ ձևաչափում։[2]

Հայաստանյան փորձագիտական համայնքի և քաղաքացիական հասարակության համագործակցությունը Վիշեգրադյան քառյակի գործընկերների հետ բավական ինտենսիվ է։ Ակնառու է, մասնավորապես, լեհական և չեխական կազմակերպությունների հետ համագործակցությունը։ Մի շարք ծրագրեր իրագործվել են նաև Միջազգային վիշեգրադյան հիմնադրամի օժանդակությամբ՝ ինչը թույլ է տվել ցուցաբերել բազմակողմ մոտեցում որոշ խնդիրների նկատմամբ՝ սինթեզելով չորս երկրների ներկայացուցիչ փորձագետների փորձը և գիտելիքները։ Վերջին տարիներին Հայաստանի-ԵՄ Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրով առաջնահերթություն համարվող որոշ ոլորտներում բարեփոխումներին նպաստելու նպատակով համագործակցության օրինակներից կարելի է հիշատակել Քաղաքականության հետազոտական կենտրոնի 2020-2021 և 2022-2023 թթ․ իրականացված ծրագրերը, որոնց ընթացքում փորձագիտական քննարկումների և քաղաքականության համառոտագրերի միջոցով անդրադարձներ էին կատարվել քաղաքացիական անվտանգության ոլորտի, առողջապահության ոլորտի, ՏՏ ոլորտի, էլեկտրոնային կառավարման և տեղեկատվական հասարակություն զարգացման, կիբերավտանգության, այլընտրանքային էներգետիկայի զարգացման, ինչպես նաև տեղական ինքնակառավարման խնդիրներին, իսկ 2024․ նաև կազմակերպվել է հանրային քաղաքականության մշակման և գնահատման դասընթաց՝ հանրային ծառայողների համար։ Հիմնադրամի ընձեռած հնարավորությունից նաև օգտվել է Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանը՝ աշխատակիցների վերապատրաստման նպատակով, որոշ հասարակական կազմակերպությունների կողմից նաև իրականացվել են երիտասարդական փոխանակումների ծրագրեր։

ՄԱՀՀԻ-ն, իր հերթին, հիմնադրամի օժանդակությամբ 2023 թ․ կազմակերպել էր հանրային ծառայողների համար ռազմավարական հաղորդակցության դասընթաց՝ առաջիններից այդ ոլորտում։ Նմանատիպ ծրագրեր հետագայում ևս իրականացնելու նպատակահարմարությունը պայմանավորված է մասնավորապես նրանով, որ Հայաստան-ԵՄ համագործակցության բոլոր ոլորտները շարունակում են մնալ քարոզչության թիրախում՝ լինի Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրով նախատեսված գործողությունների բնույթը, ԵՄ դիտորդական առաքելության գործունեությունը, վիզաների ազատականացման երկխոսության ընթացքը և այլն, և պետք է նաև ակնկալել, որ «Եվրամիությանը ՀՀ-ի անդամակցության գործընթացի մեկնարկի մասին» օրինագծի ընդունումը կհանգեցնի քարոզչական նոր ինտենսիվ ալիքի։ Սրա առնչությամբ պետք է նաև հաշվի առնել, որ ԵՄ դիտորդական առաքելության գործունեության, ինչպես նաև համագործակցության այլ դրսևորումների, մասնավորապես՝ Հայաստան-ԵՄ-ԱՄՆ բարձր մակարդակի հանդիպման մասին և վիզաների ազատականացման գործընթացի մասին ռուսական և ադրբեջանական քարոզչության բնույթի և մեթոդների ակնհայտ համընկնումը վերջերս մատնանշվեց նաև Ատլանտյան խորհրդի Թվային հետաքննությունների հետազոտական լաբորատորիայի հետազոտությունում։

Վիշեգրադյան քառյակի երկրների հետ թե՛ քառյակի ձևաչափով, թե՛ երկկողմ համագործակցության զարգացման մի շարք ոլորտներ կարող են հեռանկարային լինել։ Սա կարող է վերաբերվել և առևտրային հարաբերություններին ու ներդրումային հնարավորություններին՝ մասնավորապես բարձր տեխնոլոգիական ոլորտներում, թե մի շարք առանցքային ոլորտերում բարեփոխումների համար փորձագիտական օժանդակությանը՝ հանրային կառավարման, օրենքի գերակայության, դատական և այլ ոլորտներում, թե հայ մասնագետների վերապատրաստման հնարավորություններին՝ ինչի հնարավորությունն առկա է մի շարք գործող կրթաթոշակային ծրագրերի շրջանակում, սակայն կարող է նաև զգալիորեն ընդլայնվել՝ երկկողմ բանակցությունների միջոցով։ Այս համատեքստում կարող է քննարկվել մի շարք մասնագիտական ոլորտներում փոխանակումների և ստաժավորման հնարավորություններն ընդլայնելու հնարավորությունը՝ հաշվի առնելով կառավարման բարեփոխումների առաջնահերթությունները, ինչպես նաև տնտեսական և ներդրումային առավել հեռանկարային հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով Հայաստանում արտադրվող ապրանքները ԵՄ-ի չափանիշներին համապատասխանացնելու հրամայականը։

ՏՏ ոլորտի և կիբերանվտանգության զարգացման հնարավորությունները կարող են համագործակցության առանցքային ուղղություններից մեկը դառնալ արդեն կարճաժամկետ հեռանկարում՝ մի քանի պատճառներով։ Նախ և առաջ, կարելի է նշել, որ ծրագրային ապահովումն այն արտադրատեսակներից է, որոնց ԵՄ-ի չափանիշներին համապատասխանությունն ապահովելը քիչ ծախսատար է (այն, ըստ էության, սահմանափակվում է կիբերանվտանգության չափանիշների ապահովմամբ), իսկ եկամտաբերությունն ավելի բարձր է, քան գյուղատնտեսական արտադրանքի վերամշակման կամ Հայաստանում առավել տարածված արդյունաբերության այլ ճյուղերի դեպքում։ Միևնույն ժամանակ, Վիշեգրադյան քառյակի երկրների մի շարք համալսարաններում առկա են ՏՏ ոլորտի և կիբերանվտանգության մասնագետների ուսուցման բարձրորակ ծրագրեր, ինչպես նաև ԵՄ-ի և այլ շուկաներում առաջատար դիրքեր զբաղեցնող ընկերություններ, որոնց միջոցով ուսուցման և ստաժավորման հնարավորությունները միջազգային զգալի պահանջարկ ունեն։ Վիշեգրադյան քառյակի որոշ երկրների հանրային ծառայությունների միասնական հարթակները կարող են նաև օրինակ ծառայել տվյալ ոլրտի հայ փորձագետների համար՝ թե՛ դրանցում ներառված տեղեկատվության և ծառայությունների ծավալի, թե՛ օգտատերերի համար առավելագույն հարմարավետություն ապահովելու առումով՝ նույնականացման պարզ եղանակի և որակյալ frontend ծրագրավորման շնորհիվ։ Բացի այդ, համագործակցության նպատակահարմարությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ կիբերանվտանգության ոլորտում Հայաստանի և Վիշեգրադյան քառյակի երկրների առջև ծառացած խնդիրները մեծապես համընկնում են․ դրանցից են, մասնավորապես, անձնական և ֆինանսական տվյալների պաշտպանությունը, օգտատերերի ուսուցումը «թվային հիգիենայի»՝ կիբերտիրույթից անվտանգ կերպով օգտվելու կանոնների, գործընթացների և սովորությունների համադրություն ապահովելու համար՝ ինչը թույլ է տալիս պրոակտիվ վերաբերմունք դրսևորել թվային հետքերի, անվտանգության և այլ հանգամանքների նկատմամբ, ինչպես նաև կիբերտիրույթների պաշտպանությունը՝ միևնույն ժամանակ երաշխավորելով, որ տեխնիկական միջոցները չեն հանգեցնի չարաշահումների՝ հտկապես անձնական տվյալների հավաքագրման միջոցով։